Το έργο

ΕΣΤΙΑ: Πλατφόρμα Διαχείρισης Κίνδυνων σε Περιοχές Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Αντικείμενο του έργου

Μέρος της ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν τόσο σύγχρονα κτήρια όσο και οικιστικά σύνολα ή επιμέρους τμήματα κτιρίων και συνόλων που ορίζονται ως ιστορικά ή παραδοσιακά και χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα μορφολογικά, αρχιτεκτονικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά. Οι εκτεταμένες πυρκαγιές σε πόλεις αποτελούν πλέον ένα σχετικά σπάνιο φαινόμενο, καθώς οι σύγχρονες υποδομές, οι εξελιγμένες κατασκευαστικές μέθοδοι και η ύπαρξη ανοιχτών και ακάλυπτων χώρων ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο εμφάνισης και επέκτασης του φαινομένου.

Εντούτοις, τόσο στον ελλαδικό όσο και στον ευρωπαϊκό χώρο, καταγράφονται ιστορικά τμήματα πόλεων και οικισμών των οποίων η μορφολογία χαρακτηρίζεται από την πυκνή και άναρχη ανάπτυξη του αστικού ιστού καθώς και από τον παραδοσιακό τρόπο κατασκευής των κτισμάτων, τμήματα των οποίων είναι κατασκευασμένα από εύφλεκτα και ευπαθή υλικά. Λόγω του ιδιαίτερου ιστορικού και πολιτιστικού τους χαρακτήρα, αυτές οι περιπτώσεις οικισμών και τμημάτων πόλεων συχνά εμφανίζουν μεγάλη τουριστική επισκεψιμότητα και έντονη πολιτιστική δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Ο παραδοσιακός τρόπος δόμησης που ενσωματώνει εύφλεκτα υλικά κατασκευής, έχει ως συνέπεια την αυξημένη επικινδυνότητα εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιάς. Επιπλέον, η πυκνή δόμηση και η οργανική ανάπτυξη των παραδοσιακών οικισμών και των ιστορικών τμημάτων πόλεων, δυσχεραίνουν την άμεση επέμβαση και την ασφαλή απομάκρυνση των κατοίκων και των επισκεπτών.

Η εκδήλωση πυρκαγιάς στις περιοχές αυτές μπορεί να προκαλέσει σοβαρές μη αναστρέψιμες υλικές και δομικές βλάβες. Ακόμα και στην περίπτωση καταστροφών μικρής έκτασης , η αποκατάστασή τους συνήθως απαιτεί την εκπόνηση χρονοβόρων και υψηλού κόστους εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης, οι οποίες επιπλέον απαιτείται να συμμορφώνονται στις οδηγίες των φορέων διαχείρισης του πολιτιστικού αποθέματος (π.χ. Εφορείες Νεωτέρων Μνημείων, Εφορείες Αρχαιοτήτων, Κ.Α.Σ., κλπ.).

Στόχος του έργου

Το προτεινόμενο έργο αποσκοπεί:

Στη βελτιστοποίηση της διαχείρισης και στην προστασία του πολιτιστικού αποθέματος.

Στον περιορισμό του κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς στους παραδοσιακούς και προστατευόμενους οικισμούς.

Στην εκπαίδευση, στον αποτελεσματικό συντονισμό και στην υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση περιστατικών πυρκαγιάς

Στην προστασία και στην καθοδήγηση κατοίκων και επισκεπτών.

Στον περιορισμό των υλικών καταστροφών σε ιστορικά κτήρια, ιστορικά οικιστικά σύνολα και αντικείμενα πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στην ενίσχυση της πολιτιστικής και τουριστικής δραστηριότητας σε αρμονία με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις προστασίας των ιστορικών οικισμών.

Λύση ΕΣΤΙΑ

Για την επίτευξη των στόχων του έργου, προβλέπεται η υλοποίηση της λύσης ΕΣΤΙΑ, μιας ολοκληρωμένης πλατφόρμας πρόβλεψης, ανίχνευσης και διαχείρισης κρίσεων που σχετίζονται με τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς εντός ενός οικιστικού περιβάλλοντος που αποτελεί μέρος της ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η ΕΣΤΙΑ αποτελείται από συνεργαζόμενα αυτόνομα υποσυστήματα και μέρη εξασφαλίζοντας μεγάλο εύρος εφαρμογής μέσω της δυνατότητας προσαρμογής της λύσης στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της εκάστοτε εγκατάστασης και επιδιώκοντας την ανταπόκριση σε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων φορέων.

Επίσης, τα διάφορα μέρη της πλατφόρμας εξασφαλίζουν διαφορετικές και αλληλοσυμπληρούμενες χρήσεις και λειτουργίες κάνοντας την ΕΣΤΙΑ μια ενιαία και πλήρη λύση που είναι χρήσιμη σε όλα τα στάδια της προστασίας της ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ενσωματώνοντας ένα προωθημένο σύστημα πρόβλεψης της εξέλιξης πολύπλοκων φαινομένων (διάδοση φωτιάς και συμπεριφορά πλήθους) η πλατφόρμα αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο τόσο κατά την εκτίμηση κινδύνου, όσο και κατά την εκπαίδευση του προσωπικού που επιχειρεί στο πεδίο του περιστατικού. Επίσης, η πλατφόρμα προσφέρει ένα αποτελεσματικό σύστημα ανίχνευσης το οποίο συνδυασμένο με ένα σύστημα υποστήριξης κατά την λήψη αποφάσεων, προσφέρει πολύτιμη βοήθεια κατά την διαχείριση και την αντιμετώπιση του κινδύνου.

Το έργο ΕΣΤΙΑ συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εθνικούς πόρους μέσω του Ε.Π. Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ) (κωδικός έργου: T1ΕΔΚ-03582) στο πλαίσιο της Δράσης ΕΡΕΥΝΩ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ – ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ.

  • Διάρκεια έργου: 30 μήνες
  • Συνολικός Προϋπολογισμός έργου: 654.221,78 €
  • Δημόσια Δαπάνη χρηματοδότησης: 596.821,78 €